Terapia fotodynamiczna

dla pacjenta

Co to jest metoda fotodynamiczna?

naswietlanienaswietlanie

Terapia fotodynamiczna (często opisywana skrótem PDT, od angielskiej nazwy photodynamic therapy) i fotodiagnostyka (photodynamic diagnosis, PDD) to metody, które polegają na podaniu do zmienionej chorobowo tkanki związku światłoczułego (tzw. fotouczulacza), a następnie naświetlaniu tego miejsca światłem o odpowiedniej mocy i długości fali (np. przy użyciu lasera lub lamp LED).
Po ekspozycji na światło fotouczulacz „pokazuje” chore komórki (diagnozowanie), a także w odpowiednich warunkach pozwala na ich niszczenie (dzięki powstaniu reaktywnych form tlenu), oszczędzając zdrowe.
Fotodiagnostyka umożliwia precyzyjne rozpoznanie zmienionych tkanek już na wczesnym etapie rozwoju choroby – chore komórki, które wchłonęły preparat, przybierają inne zabarwienie, stają się fluorescencyjne, co pozwala lekarzowi na ich dokładną lokalizację i ocenę.
Ponieważ światło nie może dotrzeć w głąb tkanek, generalnie terapii fotodynamicznej poddaje się zmiany zlokalizowane powierzchownie (na skórze, na śluzówce). Ale znane są przykłady zastosowania w czasie zabiegów operacyjnych, na różnych narządach.
Ciekawe: nowe badania wykazują, że metodę fotodynamiczną można wykorzystywać także do zabijania mikroorganizmów – bakterii, wirusów i grzybów.
Na całym świecie trwają badania nad nowymi fotouczulaczami, ich optymalnymi stężeniami, działaniem różnych rodzajów światła i nowymi zastosowaniami klinicznymi.

Co to jest fotouczulacz?

Chore komórki Chore komórki
Chore komórki szyjki macicy po naświetleniu (Terapia Fotodynamiczna, 1(1)/2015, s. 30)

Fotouczulacze to substancje, które pochłaniają energię światła, a następnie ją wypromieniowują, dając efekt świecenia i zmiany koloru chorych tkanek (co wykorzystuje się w diagnostyce) lub, po naświetleniu światłem o wyższej energii, powodując ich niszczenie. Fotouczulacze stanowią bardzo dużą grupę rożnych związków chemicznych, wykorzystywanych w zależności od potrzeb i mogą występować w formie żeli, maści, roztworów do picia, aerozolu, a nawet zastrzyków.

Dlaczego warto stosować terapię fotodynamiczną?

zaletazaleta